Geld, tijd en frustratie besparen?

Download het gratis ebook De Afstudeer Succesgids

Page content

Casestudie onderzoek: Voor- en nadelen, ontwerp en proces

Casestudie onderzoek: Voor- en nadelen, ontwerp en proces

Casestudie (case study) of gevalsstudie is een vorm van kwalitatief onderzoek waarbij één of enkele manifestaties van een sociaal fenomeen diepgaand worden bestudeerd in haar natuurlijke omgeving. Afhankelijk van de eenheid van analyse kan een case of geval bijvoorbeeld een persoon, organisatie of andere groep mensen zijn met gemeenschappelijke kenmerken. In casestudie onderzoek worden verschillende onderzoekmethodieken gebruikt, zoals diepte-interviews, (participatieve) observaties en documentanalyse. Een casestudie richt zich op een brede probleemstelling. Daardoor blijft het onderzoek open staan voor mogelijke vernieuwende inzichten. Dit is een iteratief onderzoeksproces waarbij je verschillende stappen herhaald of waarbij stappen parallel lopen en dus geen lineair proces vormen. De casestudie methode is niet de makkelijkste, maar geeft je als onderzoeker wel de kans om diepgang te vinden en van de gebaande paden af te wijken.

De voor- en nadelen van casestudies

Voordelen:

  • Casestudies laten veel detail toe dat niet gemakkelijk wordt verkregen door andere onderzoeksontwerpen. De verzamelde gegevens zijn normaal gesproken een stuk rijker en diepgaander dan via andere experimentele ontwerpen kan worden gevonden.
  • Casestudies gaan meestal over zeldzame gevallen waarbij grote steekproeven van vergelijkbare deelnemers niet beschikbaar zijn. Bijvoorbeeld, gevallen van hersenbeschadiging zijn vrij minimaal en het is uiterst zeldzaam om mensen te vinden waarbij exact dezelfde delen van de hersenen zijn getroffen. Om kennis van hersenfuncties te kunnen opdoen, moet de schade tussen mensen exact zijn om te zorgen dat je het goede test, dit kan meestal alleen worden gedaan door casestudies.
  • Casestudie kunnen helpen om bestaande ideeën uit eerder onderzoek te herzien en nieuwe hypothesen te produceren die met vervolgonderzoek kunnen worden getoetst.

Nadelen en beperkingen:

  • Een van de belangrijkste kritieken is dat de verzamelde gegevens niet noodzakelijkerwijs kunnen worden gegeneraliseerd naar de bredere populatie. Dit leidt ertoe dat gegevens die worden verzameld via casestudies niet altijd relevant of bijzonder nuttig zijn.
  • De kans bestaat dat de onderzoeksvraag verandert tijdens het verzamelen en analyseren van gegevens. Het beeld kan ontstaan dat de onderzoeker de onderzoeksvraag heeft aanpast aan de case (terwijl dit andersom zou moeten). Verder betekent dit dan een deel van het onderzoek opnieuw uitgevoerd of beschreven moet worden.
  • Sommige casestudies zijn niet wetenschappelijk. Dit kan ook worden toegeschreven aan gebreken in het ontwerp. Echter is de kans op een ‘onwetenschappelijk’ ontwerp groter bij casestudies, zeker bij onervaren onderzoekers.
  • Casestudies gaan vaak over één case en de gegeven worden vaak door één onderzoeker verzamelt. Dit kan leiden tot een grotere bias in de gegevensverzameling dan bij andere methoden.
  • Op basis van een casestudie is het nog moeilijk dan bij andere methoden om een duidelijke oorzaak-gevolg relatie vast te stellen.

Casestudie ontwerp

Robert Yin beschrijft in zijn boek Case Study Research vier verschillende casestudies ontwerpen (Figuur 1). Deze typen zijn gebaseerd op een kwadrant. De verticale as onderscheidt holistische (holistic) en ingebedde (embedded) casestudies, de horizontale as enkelvoudige– (single) en meervoudige (multiple) ontwerpen.

typen-case-studies

Figuur 1: Basistypen van ontwerp van case studies (Yin, 2003).

Een ingebedde casestudie bevat meerdere analyse-eenheden. Zo kan een case bijvoorbeeld gaan over een verzekeraar als geheel én verschillende afdelingen (sales, personeelszaken, schade-afhandeling) van deze organisatie analyseren. Een holistische casestudie maakt geen onderscheidt tussen verschillende subeenheden en analyseert alleen het sociale fenomeen als geheel.

Een enkelvoudige casestudie richt zich op een enkel geval en leent zich voor:

  • Verder afbakenen van toekomstig onderzoek
  • Onderzoeken van unieke of extreme gevallen: omdat deze zeldzaam is kwantitatief onderzoek niet mogelijk
  • De onthullende case: je hebt als onderzoeker de kans om een fenomeen te onderzoeken dat voorheen ontoegankelijk was voor wetenschappelijk onderzoek

Een meervoudige casestudie gaat over meerdere gevallen. Enerzijds biedt dit de mogelijkheid om twee of meer contrasterende gevallen te vergelijken. Bijvoorbeeld een succesvol autobedrijf met een autobedrijf dat failliet is gegaan. Anderzijds kun je op zoek gaan naar overeenkomsten tussen vergelijkbare gevallen. Als dat lukt is het bewijs sterker dan bij een single casestudie. Deze logica voor het selecteren van cases noemen we de ‘replicatielogica’. Deze is dus afhankelijk van doel en probleemstelling van het onderzoek. Figuur 2 geeft de replicatielogica weer vanuit een procesperspectief en geeft ook een aardig beeld van het onderzoeksproces van casestudies in het algemeen.

meervoudige-casestudie

Figuur 2. Proces meervoudige casestudie methode (Yin, 2013).

Onderzoeksproces

Het onderzoeksproces van een case studie methode bestaat grofweg uit drie fases, waarbij elke fase uit een aantal gelijktijdige of elkaar volgende stappen bestaat (Figuur 2):

Fase 1: Casestudie definiëren en ontwerpen

Ontwikkel theorie. Dit bekent literatuur zoeken, lezen, samenvatten en vergelijken. Het resultaat hiervan is een initieel theoretisch kader, welke later in het proces nog herzien kan worden.

Selecteer case(s). Vervolgens selecteer je één of meerdere interessante cases op basis van de theorie. Naam alvast contact op met personen die jou toegang kunnen geven tot potentieel case materiaal.

Ontwerp dataverzamelprotocol. Dit protocol beschrijft stapsgewijs hoe je de data verzamelt en hoe je hierbij validiteit en betrouwbaarheid in acht neemt. Een interviewhandleiding en een observatieschema kunnen hier onderdeel van zijn.

Fase 2: Casestudie voorbereiden, verzamelen en analyseren

Voer case studie(s) uit. Deze stap bestaat uit praktische voorbereidingen van de case studie, het daadwerkelijk verzamelen van de data en het analyseren hiervan. Wanneer je interviews afneemt zul je ter voorbereiding afspraken inplannen met de participanten, de interviews afnemen en transcriberen en de interviewdata coderen en analyseren. Afhankelijk van het ontwerp bouw je na uitvoering een of twee case studies een evaluatiemoment in om te besluiten of het zinvol is om meer cases te doen, en zo ja, welke. Bij een afstudeeronderzoek zul je hier vaak niet de kans (lees: tijd en middelen) voor krijgen.

Schrijf caserapportage(s). Hiermee bedoelen we een feitelijke verslaglegging van de caseresultaten. Dit wordt het eerste deel van het resultatenhoofdstuk van je scriptie. Probeer hier zo dicht mogelijk bij de data te blijven.

Fase 3: Casestudie analyseren en concluderen

Trek (cross-case) conclusies. Dit gaat een stap verder dan de caserapportage en wordt het tweede deel van het resultatenhoofdstuk. Vanuit de feitelijke verslaglegging formuleer je bevindingen: “gegeven feiten A en B, kunnen we C concluderen.” Bij een meervoudige case studie trek je hierbij vergelijkingen tussen de cases.

Herzie theorie. Vergelijk het theoretisch kader met jouw conclusies, geef aan wat de verschillen en overeenkomsten zijn en zo mogelijk hoe deze zijn veroorzaakt.

Ontwikkel beleidsimplicaties. Formuleer wat de implicaties zijn voor praktijk en beleid. Het gaat hier om adviezen, onderbouwd met de bevindingen van jouw onderzoek, mogelijk in combinatie met de bevindingen uit eerder onderzoek.

Schrijf cross-case rapportage. In het geval van een meervoudige casestudie: sluit af met een rapportage waarin je totale bevindingen van de volledige studie uitwerkt en ook de herziene theorie en beleidsimplicaties meeneemt.

Kwalitatieve- en kwantitatieve onderzoekstechnieken

Casestudie onderzoek wordt gezien als een vorm van kwalitatief onderzoek vanwege de kleine steekproefgrootte (n = 1 of hooguit enkelen) en dominantie van kwalitatieve onderzoekstechnieken, zoals diepte-interviews en documentanalyse. Uiteraard kunnen kwantitatieve methoden wel een rol hebben in het onderzoeken van een case. Bijvoorbeeld, voor de beschrijving van een case over de totstandkoming van innovatie in het bedrijfsleven kan het relevant zijn om het aantal patenten van een bedrijf te analyseren.

    Comment Section

    0 reacties op “Casestudie onderzoek: Voor- en nadelen, ontwerp en proces

    Plaats een reactie


    *