arrow_drop_up arrow_drop_down
Meetschaal

Meetschaal

Een meetschaal of meetniveau wordt toegekend aan een variabele om deze meetbaar te maken. De meetschaal bepaalt onder andere welke statistische methoden op zinvolle wijze kunnen worden gebruikt om de meetgegevens te karakteriseren en interpreteren. Een meetschaal kan kwalitatief (nominaal en ordinaal) of kwantitatief (interval en ratio) van aard zijn. De eerste groep wordt ook wel categorische meetschaal genoemd, waarbij entiteiten worden verdeeld in verschillende categorieën (dood; levend). De laatste wordt ook wel continue meetschaal genoemd, welke wordt gekenmerkt door aparte scores voor entiteiten (189 cm lang). De vier soorten meetschalen worden als volgt gekenmerkt:

Nominale meetschaal

Nominaal wordt ook wel categorisch genoemd. Deze meetschaal wordt toegepast als we waarnemingen in groepen willen plaatsen. Er wordt bijvoorbeeld differentieert op basis van benoeming of naam, waarbij er twee (binair of dichotoom) of meer antwoordmogelijkheden zijn, bijvoorbeeld geslacht (man; vrouw) of favoriete voetbalclub (Ajax; Feyenoord; PSV; FC Twente).

Ordinale meetschaal

Ordinaal wil zeggen dat twee (binair of dichotoom) of meer antwoorden worden geordend of gerangschikt, waarbij de volgorde nog niets zegt over de omvang van de verschillen de antwoorden, bijvoorbeeld rechterlijke uitspraken (schuldig; onschuldig) of statements (zeer mee oneens; mee oneens; neutraal; mee eens; zeer mee eens. De laatste variant noemen we de Likertschaal. Deze wordt in de psychologie en sociale wetenschappen veelgebruikt. Doorgaans worden meerdere vragen gebruikt om een contruct (bv. vertrouwen) te meten.

Interval meetschaal

De interval meetschaal drukt de mate van verschil uit in een numerieke waarde waarbij het absolute nulpunt niet van speciaal belang is, waarbij gelijke intervallen op de schaal dezelfde intervallen representeren in de subjecten die worden gemeten, bijvoorbeeld temperatuur in graden Celsius (nulpunt is arbitrair vastgesteld), jaartal (arbitrair vastgesteld: ‘na Christus’).

Ratio meetschaal

De ratio meetschaal gaat een stap verder dan de intervalschaal aangezien een absoluut nulpunt vereist is waardoor op zinvolle wijze meerdere waarden opgeteld kunnen worden, bijvoorbeeld veel natuurkundige grootheden zoals afstand of lengte in meters. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de fundamentele verschillen tussen de meetschalen:
KenmerkendVolgordeVerschillenNulpunt
Nominaalx
Ordinaalxx
Intervalxxx
Ratioxxxx
Op basis van de toegepaste meetschaal kun je bepaalde statistische analyses wel of niet gebruiken:
  • Alle meetschalen: frequentieverdelingen genereren
  • Alle meetschalen behalve nominaal: de modus en percentielen berekenen
  • Alle meetschalen behalve nominaal en ordinaal: waarden optellen en aftrekken en berekenen van het gemiddelde en de standaarddeviatie
  • Alleen bij ratioschaal: waarden vermenigvuldigen of delen, het berekenen van ratio’s en het berekenen van de variatiecoëfficiënt (standaarddeviatie gedeeld door het gemiddelde)
Pauline
Door

Pauline

op 08 Jun 2016

Beste heer/mevrouw, Ik heb een vraag met betrekking tot data analyse. Ik maak namelijk gebruik van zowel een interview als een survey. Bij de survey maak ik gebruik van ee n likert scale van 1 tot 5. Nu ben ik ook bezig met het toevoegen van een moderating variable waarbij ik twijfel wat ik moet doen. Ik maak hier namelijk een meting met 3 uitkomsten. Low, Average en High. Is het toegestaan om naast een likert scale van 5 ook en van 3 te gebruiken of is het beter als ik het gewoon invul met Low, average of High in plaats van 1 (low), 2 (average) of 3 (high). Ik hoor graag terug van u

Luuk Tubbing
Door

Luuk Tubbing

op 08 Jun 2016

Hi Pauline, het is geen probleem om verschillende schalen in één model te combineren. Bij correlatie tussen variabelen wordt immers uitgegaan van relatieve verbanden. Groeten, Luuk

H. Brinkman
Door

H. Brinkman

op 10 Feb 2016

Een voorbeeld: onderzoek naar de mate van plezier waarmee een leerling een vak volgt Je geeft als schaal: geen - een beetje - neutraal - veel - heel veel of je maakt er een 7puntsschaal van of je laat een cijfer van 1 tot 10 geven. Hoe meet je nu de categorie " plezier" ? En kan dus het antwoord op de vraag: Is " het plezier waarmee je naar een vak gaat" kwantitatief of kwalitatief? zijn: kan zowel kwalitatief als kwantitatief zijn, het is maar hoe je de score meet.

Luuk Tubbing
Door

Luuk Tubbing

op 11 Feb 2016

Beste H. Brinkman, dank voor jouw vraag. Ten eerste een verbetersuggestie voor jouw 5-puntsschaal. Zorg dat deze aan de positieve en negatieve kant van het spectrum uniform is in terminologie/betekenis. Mijn voorstel: heel weinig, weinig, neutraal, veel, heel veel. Het gaat in jouw geval om een kwantitatieve meting (met een subjectieve maat), omdat de output uit getallen bestaat (maar wel aan interpretatie onderhevig is).

Reactie plaatsen