Page content

Steekproef bepalen

Steekproef bepalen

Een steekproef is een homogene verzameling van eenheden (personen, objecten of situaties) die een of meerdere eigenschappen gemeen hebben waarop het onderzoek zich richt. Dit kan bijvoorbeeld een groep zijn vanorganisaties, mensen, dieren of voorwerpen, vaak geselecteerd op bepaald kenmerken. Vaak is het onmogelijk om alle eenheden van een populatie (bijv. alle bezoekers van een attractiepark) te onderzoeken. Daarom nemen we een steekproef hieruit. De steekproef dient een representatieve selectie te zijn van de populatie, wat wil zeggen dat de steekproef dezelfde kenmerken heeft als de groep waar je uitspraken over wilt doen.

Steekproefgrootte

De vereiste steekproefomvang hangt af van de mate van homogeniteit van de populatie, het aantal gewenste subpopulaties en eventuele richtlijnen vanuit de opleiding. Hoe homogener de populatie, wat betreft de kenmerken die relevant zijn voor je onderzoek, des de kleiner kan je steekproef zijn voor betrouwbare onderzoeksresultaten. Elke eventuele subpopulatie (bijv. op basis van leeftijdscategorie, geslacht, opleidingsniveau) dient een minimum aantal respondenten te hebben om te voorkomen dat de resultaten van een subgroep op toeval gebaseerd zijn. De vereiste omvang hiervan is ook niet exact vast te stellen. Ook dit is afhankelijk van de mate van homogeniteit.

steekproef

Specifieke, toetsbare vragen worden voornamelijk beantwoord door een toetsing onder een relatief grote steekproef, bijv. doormiddel van een enquête of data uit een bestaande database. Bredere, exploratieve vragen vereisen dat je meer de diepte ingaat, bijv. door het afnemen van diepte-interviews of observaties. Deze laatste categorie kost relatief veel tijd per geval, waardoor het bij een afstudeeronderzoek niet haalbaar is om bijv. een steekproef van 100 te realiseren. Voor het afnemen van diepte-interviews is tien tot twintig respondenten realistischer.

Selectie steekproef

Er zijn verschillende manieren om een steekproef te selecteren: deze zijn onder te verdelen in de aselecte- de selecte steekproef.

Aselecte steekproef (random sampling): iedere eenheid (persoon, object of situatie) uit de populatie heeft evenveel kans om in de steekproef te komen. Bij kwantitatief onderzoek is dit essentieel. De volgende vormen zijn hierbij te onderscheiden:

  • Enkelvoudige steekproef: willekeurige steekproef (bijv. uit een databestand)
  • Systematische steekproef: bijv. elke tiende respondent wordt gekozen uit een databestand of kaartenbak
  • Clustersteekproef: bij een clustersteekproef ondervraag je een hele groep, meestal reeds bestaande groepen zoals een klas of team
  • Getrapte steekproef: uit een clustersteekproef wordt een aselecte groep genomen waarbij je weer een steekproef afneemt
  • Gestratificeerde steekproef: de groep wordt gesplitst in deelpopulaties, bijv. een groep wijkbewoners wordt weer opgedeeld op basis van geslacht

Selecte steekproef (purposive sampling): respondenten worden bewust geselecteerd op basis van bepaalde eigenschappen. Hierbij zijn verschillende vormen onderscheiden:

  • Quotasteekproef: een maximum aantal respondenten wordt vastgesteld, bijv. 25 mannen en 25 vrouwen
  • Zelfselectie: mensen bepalen zelf of ze meedoen aan een steekproef, bijv. naar aanleiding van een advertentie waarin een aantal vereisten (eigenschappen/voorwaarden) voor respondenten staan vermeld
  • Doelgerichte steekproef: mensen met bepaalde kenmerken worden geselecteerd, bijv. typische gevallen zoals alleen maar mensen met een hartafwijking
  • Praktisch bruikbare steekproef: willekeurige respondenten (of subjecten) worden geselecteerd gelimiteerd door praktische beschikbaarheid, bijv. nog in leven zijnde Nederlandse veteranen uit de Tweede Wereldoorlog (waarvan de meeste zijn overleden)
  • Sneeuwbalsteekproef: selectie van respondenten uit je eigen kenniskring en vervolgens kennissen van kennissen (of in het geval van literatuuronderzoek: selectie van artikelen op basis van referenties in de eerst geselecteerde artikelen)

    Comment Section

    6 reacties op “Steekproef bepalen


    Door Tom op 24 april 2017

    Hoi!

    Voor mijn onderzoek neem ik een survey af over criminaliteit. Nu is het zo dat ik in mijn survey 4 soorten criminaliteit bevraag en dus 4 onderwerpen behandel. Ik verwacht dat mensen het ene onderwerp meer invullen dan het andere omdat sommige delicten meer voorkomen. Echter kunnen mensen in theorie (als ze slachtoffer van alle delicten zijn geworden) alle 4 de onderwerpen invullen. Ik wil over elke soort (significante) uitspraken kunnen doen en de soorten onderling vergelijken. Heeft dit invloed op de grote van mijn steekproef? Als mijn survey maar 1 onderwerp had beslagen had ik ongeveer een steekproef gehad van 2000 man. Betekent dit dat ik dit simpelweg x 4 dien te doen? Ik hoop dat jullie mij hierbij kunnen helpen.

    Groetjes Tom


    Door Luuk Tubbing op 24 april 2017

    Hoi Tom!
    Een goede vraag. Een belangrijk criterium hier is of het om onafhankelijke gevallen (in jouw geval typen delicten, niet personen) gaat. Zo ja, dan spreek je over vier verschillende steekproeven. Je zult dan dus per delict moeten voldoen aan de steekproefgrootte. Helder? Succes!
    Groetjes,
    Luuk


    Door Nancy op 2 mei 2017

    Dag,
    Ik doe een onderzoek onder 400 verpleegkundigen die een bepaalde werkmethode uitvoeren. De enquête gaat naar de gehele populatie die deze methode verplicht uitvoert en is daarmee , neem ik aan, een doelgroepgerichte steekproef. En dus niet a-select tot stand gekomen. Maar is hij dan onbetrouwbaar? Van de 400 verstuurde enquêtes heb ik er 135 respondenten. Dat lijkt mij best veel. a-select is niet mogelijk want dan moet ik de survey ook laten invullen door mensen die de methode niet uitvoeren.
    Dank voor je reactie!


    Door Luuk Tubbing op 7 mei 2017

    Dag Nancy,
    De steekproef is zeker betrouwbaar, want is een goede (zelfs perfecte) vertegenwoordiging van de populatie. De respons is inderdaad meer dan prima. Een a-selecte steefproef is inderdaad niet relevant in jouw geval. Goed bezig dus! Succes met afronden!
    Groeten,
    Luuk


    Door Nynke op 13 juni 2017

    Hi,

    Ik doe een onderzoek hoe mijn stagebedrijf zijn marktaandeel kan vergroten in een bepaalde dienst. Nu ga ik hiervoor verschillende interviews voor afnemen bij bedrijven om te zien of er interesse is in deze diensten. Nu vraag ik me af wat mijn steekproef dan is en hoe groot deze moet zijn om een betrouwbaaronderzoek te hebben


    Door Luuk Tubbing op 13 juni 2017

    Hi Nynke,

    Bij interviews gaat het niet zozeer om de hoeveelheid, wel om de representativiteit (is de steekproef representatief voor de populatie). De meeste opleidingen eisen rond de 10 interviews.

    Plaats een reactie


    *