arrow_drop_up arrow_drop_down
26 oktober 2014 

Hoe je een interview voorbereidt waar je trots op kunt zijn

Het interview is een veelgebruikte kwalitatieve onderzoeksmethode, zeker bij afstudeeronderzoek. Mits goed uitgevoerd is het afnemen van interviews een goede manier om ‘rijke’ data te verzamelen over onderliggende mechanismen van fenomenen en gebeurtenissen. De sleutel tot een succesvol interview is een goede voorbereiding. Dit wil zeggen een goede inhoudelijke én procedurele voorbereiding. Als interviewer dien je dus goed weten waar je het over hebt en welke vragen je gaat stellen, maar ook welke interviewtechnieken je toe kunt passen om het interview tot een succes te maken. Succesvolle interviews zorgen voor waardevolle data waarmee je de onderzoeksvragen van je scriptie kunt beantwoorden. Een belangrijke voorwaarde voor een succesvol interview is onder meer dat de geïnterviewde vertrouwen heeft in zowel de competenties als de intenties van de interviewer.

Kennisniveau van de interviewer

Uiteraard dien je als interviewer goed ingelezen te zijn in het scriptie-onderwerp. Een gedegen literatuuronderzoek is dus van belang. Daarnaast dien je inzicht te hebben in de specifieke organisatie en situatie van de geïnterviewde. Een speurtocht op het internet, in de krant (als het om een bekende organisatie gaat) of een rondvraag binnen de organisatie (in het geval van een afstudeerstage) levert vaak al voldoende achtergrondinformatie op. Voorbeelden van belangrijke achtergrondinformatie zijn het cv van de geïnterviewde (LinkedIn), jaarverslagen, missie, visie, strategie, overzicht producten/diensten, product reviews (website van de organisatie), maar ook informatie uit (eventuele) eerdere interviews. Deze kennis is niet alleen belangrijk om goede vragen te kunnen stellen, de antwoorden in de context te plaatsen, de accuraatheid van antwoorden te bepalen en goed door te kunnen vragen, maar helpt ook om als interviewer geloofwaardigheid te tonen aan de geïnterviewde.

Informatie verschaft aan de geïnterviewde

Geloofwaardigheid kun je ook tonen door van te voren relevante informatie te verschaffen aan interviewparticipanten. Waar van toepassing kan een lijst met thema’s de geïnterviewde helpen om de juiste informatie paraat te hebben en eventueel documenten aan te leveren ter verificatie van interviewdata. Zo krijgen de validiteit en betrouwbaarheid van de data en de conclusies die je daaruit trekt een stimulans. Deze thema’s herleid je normaliter uit literatuuronderzoek. Als er onvoldoende literatuur beschikbaar is dan bepaal je thema’s op basis van ervaringen (bijvoorbeeld een kort vooronderzoek binnen de afstudeerorganisatie) of logica. Uiteraard dienen deze thema’s aan te sluiten bij de probleemstelling van jouw scriptie.

Gepaste locatie

De locatie van het interview kan invloed hebben op de uitkomsten. Je doet er verstandig aan om het interview te houden op een locatie die voor de waar je geen hinder ondervindt van geluid of uitzicht en niet wordt onderbroken. Bovendien is het cruciaal dat de locatie vertrouwd is voor de geïnterviewde en dat jij je als interviewer er ook veilig voelt. Een vertrouwde omgeving waar je niet wordt onderbroken is van belang om de geïnterviewde vrijuit en geconcerteerd te laten spreken. Het voorkomen van geluidshinder is naast het belang om elkaar te kunnen verstaan ook van belang voor de kwaliteit van de geluidsopname. Ga dus niet in een druk café zitten en zorg er eventueel voor dat er een privéruimte is gereserveerd.

Gepaste verschijning van de interviewer

Hoe je eruit ziet heeft invloed op jouw geloofwaardigheid. Dit heeft vervolgens weer invloed op de mogelijkheid om in korte tijd een soort van vertrouwensband op te bouwen en daarmee de kwaliteit van de interviewdata te garanderen. Zorg ervoor dat je ongeveer de dresscode van de geïnterviewde en de locatie aanhoudt (liever overdressed dan underdressed) en er goed verzorgd uitziet. Kom dus niet met afgetrapte sneakers aanlopen als je in een luxe hotel hebt afgesproken.

Opmerkingen aan het begin van het interview

Zeker als je de geïnterviewde nog nooit hebt ontmoet, zijn de eerste minuten van het gesprek bepalend om het vertrouwen te winnen. Zie het als een verantwoordelijkheid om het gesprek aan te knopen door het ijs te breken met een actueel of persoonlijk fenomeen of gebeurtenis. Vervolgens introduceer je jouw scriptie-onderwerp en leg je uit wat je van het interview verwacht. Neem voordat je begint met de eerste vraag onzekerheid weg over de vertrouwelijkheid van het interview en de manier waarop de interviewdata gebruikt wordt. Door anonimiteit te garanderen zal de geïnterviewde eerder geneigd zijn tot volledige en eerlijke antwoorden. Vermeld wanneer van toepassing dan ook expliciet dat namen van organisaties en personen worden weggelaten uit de scriptie en eventuele andere publicaties.

Aanpak van vragen stellen

De manier van vragen stellen is vaak bepalend voor de kwaliteit van de antwoorden. Vragen dienen helder geformuleerd te worden, zodat deze geen onbegrijpelijke theoretische concepten of vakjargon bevatten en maar op één manier te interpreteren zijn. Ook stemgebruik is cruciaal. Door een neutrale toon voorkom je dat je de geïnterviewde ‘besmet’ met vooringenomenheid. Ook het gebruik van open vragen is een manier om vooringenomenheid of suggestieve vraagstelling te reduceren. Probeer verder zoveel mogelijk aan te sluiten bij de dagelijkse ervaringen van de geïnterviewde in plaats van te spreken over abstracte concepten. Bewaar ten slotte eventuele gevoelige vragen toe het eind, zodat je de tijd hebt om geloofwaardigheid en vertrouwen op te bouwen.

Gedrag van de interviewer gedurende het interview

Gepast gedrag door de interviewer verkleint de kans op bias gedurende het interview. Door zo neutraal mogelijk (maar niet ongeïnteresseerd) te blijven in gebruik van woorden en gebaren voorkom je dat de geïnterviewde een bepaalde kant op word gestuurd. Toon interesse door iets voorovergebogen tegenover de geïnterviewde te zitten, de geïnterviewde aan te kijken (maar niet staren) en een open houding aan te nemen (dus niet handen over elkaar). Ook met je stem geef je bepaalde signalen af. Probeer enthousiasme over te brengen en voorkom negatieve signalen van angst, ongeloof en verbijstering.

Demonstreren van luistervaardigheid

Waar velen in dagelijkse gesprekken graag zichzelf horen praten, dien je bij een interview vooral goed te luisteren. Laat ook merken dat je luistert, door bijvoorbeeld te knikken, terug te komen op eerdere antwoorden en antwoorden samen te vatten. Hiermee verifieer je tegelijkertijd of je de geïnterviewde goed hebt begrepen. Een goede luisteraar houdt zijn gedachten voor zich (maar schrijft ze eventueel op) als de gesprekspartner aan het woord is en onderbreekt de spreker niet (tenzij deze afdwaalt).

Vastleggen van het interview

Naast het maken van een geluidsopname is het maken van aantekeningen tijdens het interview van belang. Dit kan helpen om later ergens op terug te komen in het interview en fungeert als back-up bij het mislukken van de geluidsopname. Om zoveel mogelijk uit de resterende interviews te halen is het van belang om zo snel mogelijk een interview transcript uit te typen. Mocht dit niet mogelijk zijn dan kunnen de aantekeningen van pas komen als input voor resterende interviews.   Deze blogpost is geïnspireerd op eigen ervaringen als student, onderzoeker en scriptiebegeleider alsmede op H10.4 ‘Data quality issues and preparation for the interview’ uit Saunders, M., Lewis, P., & Thornhill, A. (2009). Research Methods for Business Students. Edinburgh: Pearson Education/Prentice Hall.

Hulp nodig bij het voorbereiden van interviews?

De afstudeerconsultant biedt scriptiehulp op maat. Meld je hier aan voor een gratis en vrijblijvend oriëntatiegesprek. Klik hier om je aan te melden voor een gratis en vrijblijvend oriëntatiegesprek >>>

Reactie plaatsen

Sneller afstuderen met een scriptiecoach?

scriptiehulp-scriptiecoach-afstuderen